تبليغاتX
شیعیان - آیا حدیث ثلاث خصال دارای سند صحیح می باشد؟
 
   
     
 
 
 
در وبلاگم يك حديث از امام رضا نوشته بودم كه به عنوان منبع براي آن (اصـول كـافـى، ج 3، ص 339 و تحف العقـــول، ص 442) ذكر شده بود. اين هم متنش است:
لايكـون المـومـن مـومنـا حتـى تكـون فيه ثلاث خصـال : 1ـ سنه من ربه ؛ 2ـ وسنه من نبيه؛ 3ـ و سنه من وليه. فـاما السنه مـن ربه فكتمان سـره. و امـا السنة من نبيه فمـداراة الناس . و امـا السنة مـن وليه فـالصبـر فـى البـاسـاء و الضـراء.
در بخش نظرات يكي از دوستانم معترض شد كه چقدر مطمئني به صحت اين حديث؟ هر چند ايراداتي كه وارد كرده بود به ذهن من معقول نبود و اين كه اين كلام به دل او نمي نشيند هم حرف حساب براي جعلي دانستن نيست، از آنجايي كه اولا هيچ تخصصي در زمينه حديث ندارم، ثانيا كنجكاوم بدانم چطور به سوالات پاسخ مي دهيد، ثالثا آن دوست يك معلم است در سطح دانشگاه و نظراتش را ديگران بسياري قبول دارند رابعا به او وعده داده بودم كه دنبال جواب كارشناسانه براي ايرادش مي روم و از فرد مطلعي در مورد ميزان اعتبار آن يا هر كلامي در رد يا تاييدش سوال خواهم كرد، مایلم از صحت و سقم این حدیث آگاهی یابم.
»  

هر چند برخی از راویان این حدیث مجهول و ناشناخته هستند؛ ولی به چند دلیل این حدیث قابل استناد است:

1. این روایت در منابع متعدد دسته اول روایی وارد شده است؛ و این را می دانیم که وجود روایت در منابع متعدد و توجه محدثان بزرگ به آن می تواند گواه بر اعتبار آن و نشان از این باشد که در نظر این راویان قرائنی بر درستی آن وجود داشته است؛ 2. همان گونه که در خود این روایت بیان شده مضمون آن بر گرفته شده از آیات قرآن و هماهنگ با آن است؛ 3. روایات فراوانی محتوا و مواردی که در این روایت آمده را تأیید می کند؛ 4. اگر روایت دارای سند صحیح و موثق نباشد نمی توان نسبت جعلی یا دروغ بودن به آن داد.

»  

هر چند برخی از راویان این حدیث مجهول و ناشناخته هستند؛[1] ولی این روایت به چند دلیل قابل استناد است:

1. این روایت در منابع متعدد دستۀ اول روایی وارد شده است؛ مانند: کافی، ج 2، ص 241؛ امالی صدوق، ج1، ص 339؛ عیون اخبارالاخبار، ج1، ص 256؛ معانی الاخبار، ص 184؛ تحف العقول، ص 312 و 442؛ چنان که در منابع دستۀ دوم؛ مانند: مشکاة الانوار، ص 85؛ کشف الغمة ، ج 2، ص 292؛ روضة الواعظین ، ج 2، ص 432؛ التمحیص، ص 67؛ و... نیز آمده است؛ وجود روایت در منابع متعدد و توجه محدثان بزرگ به آن می تواند گواه بر اعتبار آن و نشان از این باشد که در نظر این راویان قرائنی بر درستی آن وجود داشته است.

2. همان گونه که در خود این روایت بیان شده مضمون آن بر گرفته شده از آیات قرآن و هماهنگ با آن است. متن روایت به این گونه است « لا يكون المؤمن مؤمنا حتى يكون فيه ثلاث خصال سنة من ربه و سنة من نبيه و سنة من وليه فأما السنة من ربه فكتمان سره قال الله (جل جلاله) عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى‏ غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى‏ مِنْ رَسُولٍ و أما السنة من نبيه فمداراة الناس فإن الله (عز و جل) أمر نبيه بمداراة الناس فقال خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ و أما السنة من وليه فالصبر في البأساء و الضراء يقول الله (عز و جل) وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ حِينَ الْبَأْسِ أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ‏.»[2]

3. روایات فراوانی محتوا و مواردی که در این روایت آمده را تأیید می کند. مثلاً در روایتی چنین آمده « قال أمير المؤمنين (ع) جمع خير الدنيا و الآخرة في كتمان السر و مصادقة الأخيار...»[3] یا در روایت دیگری از پیامبر اکرم (ص) نقل شده که آن حضرت فرمود: مُدَارَاةُ النَّاسِ نِصْفُ الْإِيمَان‏[4] و ...

4. اگر روایت دارای سند صحیح و موثق نباشد نمی توان نسبت جعلی یا دروغ بودن به آن داد، بلکه باید برای ادعای جعلی یا دروغ بودن روایت دلیل اقامه کرد.



[1] این روایت در کافی با این سند نقل شده است: عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُنْدَارَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ سَهْلِ بْنِ الْحَارِثِ عَنِ الدِّلْهَاثِ مَوْلَى الرِّضَا (ع) قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا (ع).  در این سند ابراهیم بن اسحاق وجود دارد که علمای رجال او را ضعیف و غیر قابل اعتماد می دانند (اردبیلی ،جامع الرواة، ج 1، ص 18). علاوه این که سهل بن حارث مجهول است و دلهاث هم توثیقی ندارد (اردبیلی ،جامع الرواة،، ج 1، ص 311). و در امالی  و خصال و معانی الخبار صدوق چنین آمده است : حدثنا علي بن أحمد بن موسى (ره) قال حدثنا محمد بن أبي عبد الله الكوفي عن سهل بن زياد الأدمي عن مبارك مولى الرضا علي بن موسى (ع). ‏در این سند محمد بن ابی عبدالله توثیق ندارد و علمای رجال در مورد سهل بن زیاد با هم  اختلاف دارند برخی وی را موثق می دانند و در نظر برخی وی ضعیف است؛ مبارک هم توثیق ندارد. (نک: اردبیلی ، جامع الرواة) و در عیون الاخبار با این سند آمده : حدثنا أبي (رضي الله عنه) قال حدثنا أحمد بن إدريس قال حدثني محمد بن أحمد بن يحيى بن عمران الأشعري قال حدثني سهل بن زياد عن الحارث بن الدلهاث مولى الرضا (ع) قال سمعت أبا الحسن (ع) در این سند نیز علاوه بر اختلافی بودن سهل بن زیاد، حارث بن دلهاث مجهول است.

[2]مؤمن مؤمن نباشد تا در او سه خصلت باشد روشى از پروردگارش و روشى از پيغمبرش و روشى از امامش، روش پروردگارش راز پوشى است خداى جل جلاله فرمايد داناى نهان است و احدى بر راز او مطلع نشود جز رسولى كه خود پسندد روش پيغمبرش مدارا با مردم زيرا خداى عز و جل به پيغمبرش دستور مداراى با مردم داد و فرمود عفو پيشه كن و بنيكى دستور ده و از نادانان رو برگردان روش امامش شكيبائى در سختى و فكارى و گاه نبرد است‏ خداى (عز و جل) مي فرمايد آنان كه شكيبايند در سختى و فكارى و گاه نبرد هم آنان باشند كه راستى كردند و هم آنهايند پرهيزكاران. امالی صدوق، ج1، ص339.

[3]خير دنيا و آخرت در رازدارى و دوستى با نيكان جمع است‏؛ مفید، الاختصاص، ص ۱۸.

[4] مدارا كردن با مردم يك نيمه ايمان و نرمى با آنان نيمى از معيشت است‏؛ کافی، ج  2، ص 117.

اسلام کوئست

 
 
   |    نوشته شده توسط طاهر
 
 
     
 

pctfx3.3

Digital Classic Float Template

Interactive CD Catalogue گروه طراحي چندرسانه اي وبلاگ رسانه گشت و گذار در دنياي رسانه هاي ديجيتال Medium Blog - Digital Media World قالبهاي رايگان سايت و وبلاگ Advanced Persian Blog Templates

اطلاعات مربوط به كارگاه طراحي قالب: Professional Web Site Design Center Template Design Workshop, دانلود قالب هاي وبلاگ Template Design Workshop, جزئيات قالب هاي رايگان Template Design Workshop, وبلاگ كارگاه طراحي قالب Template Design Workshop, جستجوي قالب هاي وبلاگ Template Design Workshop, تماس با كارگاه طراحي قالب Template Design Workshop, درباره كارگاه طراحي قالب

اطلاعات مربوط به گروه طراحي چندرسانه اي: Web Development Department - Multimedia Design Group , بخش توسعه وب - گروه طراحي چند رسانه اي Web Designing Department - Multimedia Design Group , بخش طراحي وب - گروه طراحي چند رسانه اي Multimedia Designing Department - Multimedia Design Group , بخش طراحي چند رسانه اي - گروه طراحي چند رسانه اي Blog - Multimedia Design Group , وبلاگ - گروه طراحي چند رسانه اي

اطلاعات مربوط به تكنوراتي: pictofxt Farsi Blog ميزباني وب

ثبت سايت دامنه فارسي لينوکس سرور